In het daltononderwijs zijn zes begrippen van grote betekenis:

Vrijheid en verantwoordelijkheid.
“Freedom and responsibility together perform the miracle” (Parkhurst)

Vrijheid en verantwoordelijkheid zijn twee kanten van dezelfde medaille. Het één kan niet zonder het ander. Het Daltononderwijs ziet een mens/kind als een persoon die zelf kan en mag kiezen, maar die voor de gevolgen van zijn keuzes ook verantwoordelijkheid draagt.

Voorwaarde is dat er samen duidelijke en algemeen aanvaardbare afspraken worden gemaakt over de grenzen van deze vrijheid.

Alleen door verantwoordelijkheid te geven kan verantwoordelijkheid worden geleerd. Het is de taak van onze leerkrachten om iedere leerling een structuur te bieden om vrijheid binnen grenzen te leren hanteren.

Dit wordt gedaan door middel van een dagtaak of weektaak. Leerlingen krijgen de ruimte om te ontdekken en te experimenteren, maar worden tegelijk ook geconfronteerd met de relatie tussen wat ze doen en wat dat oplevert. Hierbij spelen zelfkennis en zelfinschatting een grote rol.

Zelfstandigheid
“Experience is the best and indeed the only real teacher” (Parkhurst)

De kinderen worden gestimuleerd en aangezet om problemen zelf op te lossen, het werk zelf te plannen en dus niet voortdurend afhankelijk te zijn van hulp. Uitgangspunt daarbij is dat we geloven in de vele mogelijkheden die kinderen in potentie hebben. Ook leren we de kinderen om hun werk zelf te waarderen.

De leerkracht biedt de ruimte tot zelfstandige verwerking van opdrachten binnen de taak en toont daarmee zijn vertrouwen in de leerling. Het zelfvertrouwen van de kinderen krijgt hiermee een stevige impuls.

Zelfstandigheid kan alleen gedijen als kinderen voldoende verantwoordelijkheid en vrijheid wordt geboden. Deze manier van werken stimuleert het probleemoplossend denken van onze leerlingen. De keuzevrijheid dwingt hem/haar tot het nemen van zelfstandige beslissingen die voor de leerling effectief en verantwoord zijn.

Samenwerken
“The school functions as a social community” (Parkhurst)

Een mens kan, ondanks zijn vrijheid en zelfstandigheid, niet zonder zijn medemens. Een medemens om steun van te krijgen maar ook om te steunen,

De grens van de individuele vrijheid wordt altijd gevormd door de vrijheid van de ander.

De leerling functioneert als lid van een sociale groep, waarin elk vrij individu zich er voortdurend van bewust moet zijn, dat hij meewerkt en verantwoordelijk is voor het geheel en dat het daarover verantwoording schuldig is. Samenwerken is voorwaarde voor een democratische grondhouding.

Het verwerven van kennis en vaardigheden in samenwerking met anderen kan het leren vergemakkelijken. Als leerlingen leren met elkaar samen te werken ontwikkelen ze sociale vaardigheden. Bovendien leren ze reflecteren op de manier waarop ze leren, zoals het beoordelen van een eigen inbreng en die van medeleerlingen, het aangaan van een dialoog, het leren omgaan met teleurstellingen en het ervaren van meeropbrengst uit de samenwerking. Het uiteindelijke doel is democratisch burgerschap.

Effectiviteit/doelmatigheid
“Efficiency measure” a simple and economic reorganization of the school” (Parkhurst)

Het Daltononderwijs bij ons op school is gericht op een effectieve inzet van tijd, menskracht en middelen.

Een taak als drager van de te leren vaardigheden en kennis biedt optimaal gelegenheid om tot een doelmatige inrichting te komen. Een taak op maat houdt leerlingen doelmatig en functioneel bezig. Daarnaast dienen we als Daltonschool te zorgen voor opbrengsten, waarbij de hier genoemde kernwaarden het fundament zijn voor de prestaties van onze leerlingen.

Reflectie
“I would be the first to hear welcome criticism” (Parkhurst)

Het kritisch benaderen van onderwijskundige ontwikkelingen en inzichten is op een Daltonschool vanzelfsprekend. Iedere leerkracht van CBS de Zevenster reflecteert op zijn/haar onderwijspraktijk en professioneel handelen.

Ook op schoolniveau vindt reflectie over het onderwijs voortdurend plaats.

Reflectie en evaluatie dragen in hoge mate bij tot een verkenning van de leerweg om het beoogde doel te bereiken.

Op leerling niveau willen we dat de leerling zich eigenaar voelt van zijn/haar eigen leerproces. Dat betekent dat we de leerling stimuleren om te reflecteren op hun eigen handelen en daar conclusies uit te trekken voor een volgende taakperiode.

Borging
“Door verschillen te delen, vermenigvuldigt de kwaliteit”. (Parkhurst)

Om de kwaliteit van ons Daltononderwijs te borgen doen we aan planmatige zelfevaluatie en worden we als Daltonschool elke 5 jaar gevisiteerd.

Een Daltonschool is een lerende organisatie, die haar leerkrachten ondersteunt bij het zich permanent scholen en bij het experimenteren in en het reflecteren op hun praktijk. Teamleren heeft bij ons op school hoge prioriteit.

Binnen onze schoolorganisatie werken we met Kijkwijzers. Twee maal per jaar worden de groepen met deze kijkwijzers bezocht om gemaakte afspraken te implementeren. Deze groepsbezoeken worden zowel door de directeur en de intern begeleider en middels collegiale consultatie gedaan.

Ook buiten de school gaan we participeren in het Daltonnetwerk Deventer om zo ook van elkaar te leren.

De Nederlandse Dalton Vereniging geeft licenties af aan scholen als zij blijk geven de kernwaarden op goede wijze in de praktijk vorm en inhoud te hebben gegeven.

Wij hebben deze licentie in 2007 ontvangen.

De genoemde onderwerpen zijn uitgewerkt en beschreven in ons Daltonboek.

Onze leerlingen gaan zelfstandig aan de slag met hun weektaak, nadat ze een korte instructie hebben gehad. Het werken aan de weektaak kan in het eigen lokaal (eventueel op een stilte plek of een samenwerkplek), maar kan ook op een stilte plek in de hal van de school of op een samenwerkplek in de leraren ruimte.

Onze instructie lessen worden gegeven volgens het IGDI model. Wij werken met een jaarklassensysteem. Binnen dit systeem zijn er d.m.v. gedifferentieerde groepsorganisatie en gedifferentieerd leerstofaanbod vele mogelijkheden voor de leerlingen, zoals de klassikale instructie, kleine groepsinstructie en waar mogelijk en noodzakelijk individuele instructie. We maken gebruik van de instructietafel.

We willen de kinderen hun zelfstandigheid en zelfredzaamheid helpen vergroten. Kinderen zullen buiten de instructietijd veel zelfstandig en in tweetallen of groepjes samenwerkend bezig zijn.
Er wordt gewerkt met een weektaak, waarin de leerling ruimte krijgt tot zelfstandig werken en zelfstandig leert plannen. Dit geeft de leerkracht ruimte voor leerlingen, die extra zorg nodig hebben.

Een goed pedagogisch klimaat en goede didactische uitgangspunten vormen met behulp van een duidelijke structuur het fundament van ons onderwijs waarbinnen de leerlingen zich competent voelen, zelfvertrouwen hebben en initiatieven kunnen ontwikkelen en uitvoeren.
De leerlingen leren coöperatief te werken. Zelfstandigheid, verantwoordelijkheid kunnen en willen dragen spelen hierbij een belangrijke rol.

De taak

Eén van de bekendste aspecten van het Daltononderwijs is de taak. De kinderen krijgen daarbij een aantal opdrachten die binnen een bepaalde periode moeten worden uitgevoerd. Hierbij hebben zij zeggenschap in de tijdsplanning en soms in uitvoeringswijze en werkplek.

Kleuters

Vanaf het begin krijgen de kleuters ook regelmatig een taak. Dit zijn opdrachten, die iedereen moet uitvoeren. Er volgen geleidelijk aan steeds meer opdrachten, die opklimmen in moeilijkheid en steeds meer van hen zullen vragen.

Er wordt gewerkt met een takenbord, waarop een kind zelf kan bijhouden wat het heeft gedaan. Zo stimuleren we het taakbesef en leert het kind zelfstandig te werken.

In de kleuterjaren is gewoontevorming bijzonder belangrijk. Kinderen raken gewend dat ze zelfstandig hun materiaal pakken en opruimen en zelfstandig oplossingen zoeken.

Groep 3 t/m 8
Vanaf groep 3 of 4, afhankelijk wat de kinderen aankunnen, wordt de taak aangeboden op de taakbrief. Ook hier is er weer de opbouw door de school heen, van een niet al te grote taak in groep 3 tot een uitgebreide weektaak in groep 8.

Uitgestelde aandacht
Uitgestelde aandacht is belangrijk binnen het Daltononderwijs. Hiermee wordt bedoeld, dat kinderen leren dat de leerkracht niet meteen kan helpen en dat eerst zelf of met hulp van anderen een oplossing moet worden gezocht.

Lukt dat niet, dan is de leerkracht later wel beschikbaar. De momenten waarop de juf of meester niet kan helpen, worden met symbolen aangegeven. Gedurende deze tijd heeft de leerkracht de gelegenheid om kinderen te helpen die extra uitleg nodig hebben.

Keuzewerk

Met keuzewerk wordt niet bedoeld dat je “even iets voor jezelf mag doen”, maar dat je zelf opdrachten uitkiest, die aansluiten bij de eigen behoefte of belangstelling. Vrijheid betekent ook, dat je kunt aangeven wat je wilt leren.

Keuzewerk bestaat uit speelse, uitdagende opdrachten waar de kinderen in het algemeen met veel plezier aan werken.

Speciale leerkrachten

De leraar op een Daltonschool is gespecialiseerd in deze vorm van onderwijs. Alle teamleden zijn in het bezit van het certificaat Daltonleerkracht. De ontwikkeling van het onderwijs zal worden aangestuurd door de Dalton-coördinator.

  • Onderwijs in de juiste pasvorm: Wij proberen zoveel mogelijk aan te sluiten bij de instructiebehoefte van de leerlingen. Wie na een korte instructie aan het werk kan, hoeft niet te wachten op kinderen die door de leerkracht stapje voor stapje vooruit geholpen moeten worden. Onze school schenkt veel aandacht aan het op tijd onderkennen van leer- en/of gedragsproblemen. Wij vinden dat leerlingen die problemen hebben in hun ontwikkeling extra hulp en zorg verdienen. Dit geldt evenzo voor (hoog)begaafde leerlingen. Deze kinderen bieden wij verdiepings- of verrijkingsstof. Versnelling van het programma behoort ook tot de mogelijkheden. Bovenstaande houdt ook in dat we binnen onze school tijd hebben vrijgemaakt om de leerlingen ook daadwerkelijk in en buiten de groep te kunnen helpen. Op onze school is een intern begeleider aanwezig om dit proces samen met de eigen leerkracht te begeleiden. Indien nodig worden specialisten of externe deskundigen, zoals een orthopedagoog of schoolbegeleider ingeschakeld.
  • Talenten ontplooien: Op school wordt lesgegeven; kennis en vaardigheden worden aangeleerd. Maar daar willen wij het niet bij laten. Via gesprek, spel, werk en viering willen we de ontwikkeling van het gevoelsleven, het bewegingsonderwijs, de muzikale, creatieve en sociale ontwikkeling in de opvoeding kansen geven.